De invloed van stress-hormonen

Zo’n 5 tot 10% van alle vrouwen leidt aan het polycysteus ovarium syndroom (PCOS). Maar liefst 1 op de 10 vrouwen heeft in meer of mindere mate last van endometriose 1, een chronische en pijnlijke aandoening die niet of nauwelijks te genezen valt. Miljoenen vrouwen hebben last van PMS (premenstrueel syndroom) en schildklierproblemen. Migraine komt drie keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen 2. Bovendien hebben steeds meer (jonge) vrouwen menstruatieproblemen en moeite om zwanger te raken.

De gemeenschappelijke factor van al deze aandoeningen en ziektes?

HORMONEN!

In de hedendaagse samenleving worden onze hormonen voortdurend verstoord en uit balans gebracht. Door (verkeerde) voeding, door het gebruik van producten die schadelijke stoffen bevatten (ik denk hierbij onder meer aan parfums, schoonmaakproducten, verzorgingsproducten en medicijnen), door onze (zittende) levensstijl en uiteraard ook door STRESS.

Stress is de grootste hormoonverstoorder die er is

Ralph Moorman, voedingsdeskundige en auteur van het boek De hormoonfactor schreef hier reeds interessante artikels over. Het komt er op neer dat wie veel chronische stress heeft (zoals ik 🙂 ), veel cortisol aanmaakt, het zogenaamde stresshormoon. Bij plotse stress als reactie op een gevaarlijke of dreigende situatie is dit zeer nuttig. Je bent in staat om snel te reageren. In de hedendaagse maatschappij worden stressreacties echter snel geactiveerd zonder dat de situatie echt dreigend is. Bijvoorbeeld wanneer je te laat komt op je werk of zelfs al wanneer je nog maar op je smartphone kijkt! Deze chronische, langdurige stress kan je lichaam slopen. Dit overbelast stresssysteem kan leiden tot een bijnieruitputting met klachten als vermoeidheid, slapeloosheid, angst, (spier)pijnen en uiteindelijk een burn-out.

Geen enkele keer tijdens mijn behandelingen om zwanger te raken heeft een arts of gynaecoloog mij verteld over deze hormonale disbalans en welke oplossingen er voor zijn. GEEN… ENKELE… KEER. De enige juiste en snelle oplossing was volgens hun medicatie en uiteindelijk IVF. Achterliggend werd er natuurlijk wel bloed afgenomen om naar mijn hormoonwaarden te kijken, maar dat deze hormonale disbalans de oorzaak was en is van mijn PCOS werd me nooit met zoveel woorden gezegd.

Wat moest ik volgens hun dan doen om terug een menstruatie te krijgen? Als je geen zwangerschapswens hebt kan je best weer aan de pil gaan om zo toch een maandelijkse bloeding op te wekken. WAT? Is dat dé oplossing dan??

Pas door er thuis informatie over op te zoeken werd ik me bewust van de invloed van mijn levensstijl op mijn hormoonbalans en ben ik me erin beginnen verdiepen. Ik ben ervan overtuigd dat stress bij mij de grootste hormoonverstoorder is, samen met mijn drang naar suiker. Ook al is het niet echt aangetoond bij mij, ik voel aan alle signalen van mijn lichaam dat ik een zekere mate van insuline-ongevoeligheid heb. Insuline-resistentie of insuline-ongevoeligheid is trouwens ook een symptoom van PCOS 3. Hoe ik dit aanvoel? Als ik (veel) suikers heb gegeten krijg ik een uur nadien een enorme dip. Ik word moe, zie wazig, begin te trillen en zweten en word prikkelbaar of krijg last van stemmingswisselingen. Cortisol heeft ook invloed op insuline en zorgt voor een verhoogde bloedsuikerspiegel. Daarmee is de cirkel wel rond bij mij.

Ik ben me ervan bewust dat er veel meer zaken zijn die kunnen meespelen en die mogelijks van invloed zijn op PCOS maar dit zijn wel twee symptomen die ik erg herken bij mezelf.

Wat me vooral stoort is dat artsen tijdens mijn behandeling nooit iets gezegd hebben over de impact van levensstijl en hormonen. Is dit dan onbekend bij hun? Grijpen ze gewoon liever naar de (voor hun) ‘makkelijkste’ oplossing, een hormoontraject om zwanger te geraken? Bovendien werd er tegen mij destijds (4-5 jaar terug) erg luchtig gedaan over PCOS, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Ik kreeg geen uitleg over PCOS en had vaak het gevoel dat ik aan mijn lot werd overgelaten.

Nog steeds ben ik zoekende naar een oplossing om mijn hormonen in balans te krijgen. Met voeding, met positieve gedachten en stressregulatie, met beweging,… . Maar zo eenvoudig is het niet. Als er één hormoon uit balans is, heeft dit vaak ook een impact op de andere hormonen.

Helaas zit stress ook zo verweven in mijn leven, het is de aard van het beestje :-). Toch voel ik dat ik al heel wat stappen gezet heb om mijn stress beter onder controle te houden en kies ik vaker voor mezelf. Ik zeg sneller ‘nee’ als iets me stress oplevert. Ik merk bovendien dat de medische wereld intussen meer aandacht schenkt aan PCOS en er meer bewustzijn rond creëert. Dat geeft hoop op een betere behandeling voor vrouwen met PCOS. Een behandeling die niet enkel gericht is op het zo snel mogelijk zwanger zijn maar ook op de aspecten die PCOS beïnvloeden zoals voeding, beweging en stress.

1.Endometriose is een chronische, goedaardige ziekte bij vrouwen waarbij het slijmvliesweefsel dat normaal de binnenkant van de baarmoeder bekleedt, ook buiten de baarmoeder voorkomt. Bron: Alles wat je moet weten over endometriose | gezondheid.be

2. Wat is migraine? – Hersenstichting

3. PCOS: symptomen, oorzaak, behandeling en zwanger worden | Mens en Gezondheid: Aandoeningen (infonu.nl)